Ký ức ga xép Hương Canh

Ga Hương Canh nằm trên tuyến đường sắt Hà Nội – Lao Cai được xây dựng từ những năm đầu của thế kỉ trước. Gọi là ga Hương Canh vì ga nằm phía cuối lũy tre làng thuộc xã Hương Canh xưa. Hương Canh nay đã là thị trấn,  ga Hương Canh vẫn khiêm tốn nép mình cuối con phố nhỏ; hai phía đầu ghi vẫn là những cánh đồng lúa xanh mướt với các dàn ruộng cao, đầm sâu quanh năm cánh cò chao liệng. Ngày nay đã có thêm vài xí nghiệp, xưởng máy bước đầu phát triển trong xu thế công nghiệp hóa của tỉnh Vĩnh Phúc.

Từ khi ra đời đến nay ga Hương Canh vẫn chỉ là ga xép nằm giữa hai ga lớn là Phúc Yên và Vĩnh Yên. Dù là ga xép nhưng ga Hương Canh vẫn luôn là nỗi niềm thương nhớ của biết bao người, nhất là trong kí ức của những sinh viên trường Đại học Xây dựng và trường Sĩ quan thiết giáp. Những năm chống Mĩ, trường Đại học Xây dựng sơ tán về làng Ngoại Trạch cách ga Hương Canh chừng hơn cây số. Những chiều thứ bảy, sáng thứ hai sân ga Hương Canh đông vui như hội đưa đón sinh viên nhập trường. Đến mùa ra trận lại đưa từng đoàn trai trẻ tạm gác bút nghiên ra chiến trường đánh giặc. Nhiều binh đoàn xe tăng, pháo cao xạ từ nơi đây đã lên tàu xuôi Nam ngược Bắc ra đi bảo vệ đất nước. Máy bay Mĩ đã đến dội bom xuống trường Đại học Xây dựng và bắn phá vào ga Hương Canh, những cỗ pháo cao xạ vừa đặt trên toa đĩa còn nằm tại ga Hương Canh chưa kịp di chuyển đã lập tức giương nòng nhằm thẳng quân thù mà bắn! Nhân viên nhà ga đã từng phối hợp cùng các đơn vị dân quân du kích của làng Hương Canh đêm ngày trực chiến bắn máy bay Mĩ. Tháng 6 năm 1967 xác máy bay Mĩ và cả giặc lái đã rơi xuống cánh đồng Guột chỉ cách ga Hương Canh vài trăm mét.

Ga Hương Canh đã là cảm hứng cho nhà thơ Hoàng Tố Nguyên viết nên bài thơ nổi tiếng “ Tạm biệt Hương Canh “ với những câu:

“ Tiễn anh ra ga em tất tả quay về

Nón ngụy trang lá rám nắng hè

Phía Hà Tây ran từng tràng cao xạ

Đồng chống Mĩ đang mong từng rảnh mạ

Anh mải nhìn về tít tắp rặng tre xa

Nơi con tàu hăm hở sắp lao qua…

Mang trên mình bao kí ức hào hùng, ga xép Hương Canh nay vẫn khiêm nhường nép mình dưới những tán bàng. Hàng ngày vẫn đưa đón những đoàn tàu qua đây, nhiều đoàn tàu không đỗ lại nhưng có giảm tốc như lưu luyến đáp lại một lời chào phấp phới cờ bay! Đầu ghi phía Nam ga Hương Canh có con đường bộ chạy qua không chỉ tạo thành ngã tư giao nhau với đường sắt mà còn hình thành ngã năm để rẽ vào khu công nghiệp Hương Canh, tạt sang khu công nghiệp Bá Thiện, đi ngược lên khu nghỉ mát Tam Đảo… Người và xe nườm nượp qua đây suốt đêm ngày. Vậy mà những nhân viên gác chắn của ga xép Hương Canh chưa bao giờ  để xảy ra tai nạn cho người và tàu xe.

Ga xép Hương Canh tuy nhỏ bé nhưng vẫn đang phải gồng mình lên với cả một cụm năm khu công nghiệp có hàng trăm nhà máy xí nghiệp, với biết bao chuyến hàng đến và đi an toàn tin cậy.

Đất nước đi lên, ngành đường sắt cũng đang đổi mới để theo kịp. Ga xép Hương Canh tương lai sẽ rời khỏi cuối con phố nhỏ để tiến ra khu bãi rộng nơi có đầu mối giao thông giữa đường sắt và đường bộ rộng 36 mét và gần đường cao tốc Nội Bài – Lao Cai. Ga Hương Canh sẽ trở thành ga lớn như một cảng cạn hoạt động tấp nập giữa khu công nghiệp lớn nhất nhì của tỉnh Vĩnh Phúc. Nhưng dù thay đổi thế nào, những người yêu quí ngành đường sắt qua đây vẫn sẽ nhớ mãi về một ga xép Hương Canh khiêm nhường nằm giữa vùng trung du sơn thủy hữu tình./.

                                Dương Văn Lãm (Nội Phật – Tam Hợp – Bình Xuyên – Vĩnh Phúc)

Bài viết do bác Nguyễn Văn Mùi gửi tặng trang nhà 28.08.2014