Hoa bất tử

-vũ phong-

Tháng 3, nắng sớm vàng ong. Tết hết rồi nhưng tiết xuân còn thấm đậm. Tháng 3, muôn loài hoa rực rỡ, để người con trai lấy cớ, để người con gái làm duyên. Nắng và hoa ấy, trên gương mặt em rạng rỡ tháng 3... Đắm mình trong cái rạng rỡ ấy, tôi chợt tìm về cội nguồn huyền thoại của những loài hoa, hoa bất tử.  mười cô gái ngã ba đồng lộc - 10 bông hoa bất tử.
...Từ thị xã Hà Tĩnh tìm đường rẽ vào, cả xe nói chuyện râm ran. Vậy mà đến ngã ba đồng lộc, chẳng ai bảo ai im lặng ngậm ngùi. một vùng đất thiêng liêng huyền thoại rợp bóng cây xanh.
Chúng tôi chụm đầu che gió nuôi đốm lửa châm hương. ai cũng muốn nhận đủ 10 nén. trên dãy đồi trọ voi cao vút thông xanh, 10 nấm mộ trắng phau như những phím đàn. bát hương nào cũng đầy chân hương đỏ thắm. tôi cắm nén hương đầu tiên, chợt sững người....trời ơi, có chiếc lược và chiếc gương đặt cạnh chân dung cô gái gắn trong ô kính. ngôi mộ nào cũng vậy, đều có lược và gương. lược và gương, đời người con gái...hôm ấy, trước lúc ra đi các em có kịp gội đầu? mà giữa vùng đất chi chít hố bom này, lấy đâu ra lá sả, lá nhu ủ hương cho mái tóc? lược và gương gắn trên đầu mộ...tôi không khóc nổi mà chỉ lặng đi khi nhìn thấy lược và gương. chẳng hề ngẫu nhiên phải không em, những người sống hôm nay đã trồng 2 cây bồ kếp trong khu đất các em nằm. gội đầu bồ kết làm tóc sẽ mượt xanh, phải không em. cây đã cao rồi, những chùm gai bồ kết ngang ngạnh như cứa vào hiện tại, nhức nhối mọi người rằng đừng bao giờ quên quá khứ...
Các buổi chiều tháng 7 nghiệt ngã ấy...đã đành, chiến tranh là nghiệt ngã. đã đành cả ngàn vạn con người đã từng hứng đạn bom. nhưng sao 1 trái bom lại trùm gọn lên 10 cô gái? sao định mệnh nghiệt ngã đến vậy? tên các em là xuân, là hường, là tần là cúc...chúng tôi chẳng thuộc tên và chẳng nhớ nổi tên. nhưng cả nước này, 36 năm rồi vẫn khắc đậm 10 cô gái ngã ba đồng lộc - 10 bông hoa bất tử. những người lính chiến, qua khắp các chiến trường ác liệt, sống sót về đây thăm các em, đều nghĩ như nhau: những gì người lính trải qua không thấm so với sự chịu đựng của thanh niên xung phong - so với các em, 10 bông hoa bất tử.
cái ngã ba đồng lộc, vùng giao của 4 xã đồng lộc, trung lộc, mỹ lộc, thượng lộc - là nơi duy nhất cho con đường vận tải chiến lược bắc nam đi qua. phải vậy không, vì thế ngã ba này trở thành bất tử? phải vậy không, vì 10 cô gái nằm đây nên ngã ba này trở thành huyền thoại linh thiêng?
nghĩa trang 10 cô gái ngã ba đồng lộc
...tháng 3 này, cánh tay nắm chắc và lá cờ đoàn cuộn gió. nếu lặng nghe, hình như có tiếng vi vút của thông reo. hình như quá khứ vọng lời nhắn gửi...
Tố hữu có một bài thơ xúc động khi ông viết về morison, một người mỹ tự thiêu để phản đối chiến tranh do chính người mỹ gây ra ở việt nam. trước lúc tự đốt cháy mình thành ngọn lửa, morison dắt đứa con nhỏ có đôi mắt tròn xoe ra bờ sông patomac để nói với con rằng: con hãy đi cùng cha, sau khôn lớn khỏi lầm đường lạc lối...
huy cận lại viết rằng: trong đời mỗi con người cũng có những ngã ba đường, trong đời mỗi dân tộc cũng có những ngã ba quyết định, những ngã ba vận mệnh...
hết chiến tranh rồi, nhưng trong mỗi chúng ta vẫn có những ngã ba - những ngã ba không lở loét hố bom mà đầy hoa và mật...để cho mỗi lần, dùng dằng trong đúng, sai? phân vân trong được, mất? ta hãy về với ngã ba đồng lộc, 10 cô gái nằm kề bên đường đó, hồn trong như suối...sẽ chỉ lối cho ta...!